Home » Blog » Winnaar van ‘De Lege Doos 2015’ is geworden…

24-06-2015

Lees hier het laudatio dat vanavond werd uitgesproken door voorzitter Patrick Vermeren:

Deze ludieke prijs willen we schenken aan een model, product of persoon die zich het voorbije jaar bijzonder ONverdienstelijk maakte inzake Evidence Based HRM door onzin te (helpen) verspreiden of ongefundeerde beweringen te maken. Een lege doos is iets waarvan de inhoud bij nader toezien bijzonder mager of onzinnig is. Het kan ook om een persoon gaan, waarbij we niet bedoelen dat deze persoon compleet leeghoofdig is: hij of zij is eerder naïef of herhaalt blind de beweringen van iemand anders (de oorsprong van de lege doos zou een doos zijn die een radiosignaal gewoon versterkt…). Maar iemand die een lege doos koopt, voelt zich achteraf ook wel eens bedrogen. Net zomin als de verkozene moeten we de lege doos al te ernstig nemen… ;-D

Dit jaar kreeg een model de prijs. Het gaat om een soort hardnekkige slechte meme – zoals een ongewenste oorwurm die je maar niet uit je oor krijgt.

Wat zou u ervan denken als u het volgende hoort over een theorie of model:

  • er wordt gegoocheld met cijfers die niet door empirisch onderzoek zijn vastgesteld, maar ruwe schattingen zijn. Van deze cijfers wordt echter beweerd dat ze wetenschappelijk zijn en er wordt verwezen naar een ogenschijnlijk indrukwekkende literatuurlijst;
  • er wordt stoutmoedig verwezen naar studies die deze cijfers zouden moeten onderbouwen, maar als we de publicaties in ons bezit krijgen, blijkt het ofwel niet te gaan om studies, maar om opinies of schattingen, ofwel staan de cijfers gewoonweg NIET in de studie. Er wordt naar de autoriteit van de US Buro of Labor Statistics verwezen maar de cijfers in hun studies zijn nergens te vinden.
  • men verwijst naar autoriteitsfiguren zoals Albert Bandura of Morgan MCCall, maar deze hebben ofwel nooit enig uitstaans met dit model gehad (Bandura) of deze noemen het zuivere folklore (McCall);
  • de auteur van het model citeert zogezegd een tekst van een studie uit 1968 van Alan Tough, maar gevraagd naar het artikel dat onvindbaar is, schrijft de auteur van het model: “Ik ben bang dat ik geen kopie heb van het artikel uit 1968”. Wij vonden deze studie wel en het bleek te gaan uit een interview met 35 volwassenen die MEENDEN dat ongeveer 70% van wat ze hadden geleerd op eigen initiatief kwam. De auteur van het model maakt ervan dat mensen 70% van wat ze leren via informele weg leren. Een opinie van 35 mensen voorstellen als een wetenschappelijk onderzoek is één lege doos, de conclusies anders voorstellen is nog een ander paar mouwen…

Ongetwijfeld hebben de aanwezigen hier de stemming op de website wat gevolgd en zal het u niet verrassen dat ik het heb over het 70:20:10 model van Charles Jennings uit Australië. Met felicitaties van de mensen die kozen voor deze nominatie gaat de Lege Doos 2015 dus naar het 70:20:10 model.

(applaus)

Dan gaan we nu over tot de formele lofrede over dit model.

Wij loven dit model omdat het onwaarschijnlijk veel mensen heeft doen aanvaarden dat 70%, 20% en 10% geen cijfers noch percentages zijn. Dat is een gigantische prestatie.

Wij vinden ook de marketingformule adembenemend:

  • Eerst doe je beweringen alsof je een super-ontdekking hebt gedaan.
  • die giet je in een model met cijfers en percentages. De cijfers zijn eenvoudig en lijken op het ritme en de eenvoud van een Beatles-song.
  • als je kritiek krijgt beweer je dat het geen cijfers zijn maar een denkkader en dat wie dit niet ziet niet snapt wat een referentiekader is. Zo snoer je mensen die aan hun eigen intelligentie twijfelen vlot de mond.
  • je publiceert er een boek over met op het eerste zicht indrukwekkende referenties.
  • je stampt zelfs een hele onderneming uit de grond en reist de wereld rond en laat je betalen om die baanbrekende bevindingen te gaan uitdragen.
  • je bouwt een website en certificeert goedgelovige consultants om 70:20:10 consultant te worden. Tegen betaling uiteraard.
  • je belooft bedrijven besparingen “tot 75%” op opleidingen.

We feliciteren de ontwerpers van de marketing van deze lege doos dan ook van harte.

Even ernstig: je zou dit soort zelfvertrouwen eerder verwachten van iemand die een model heeft ontworpen en daarvoor vervolgens zulke harde bewijzen heeft voor gevonden, dat zijn model of theorie haast even robuust is als de evolutietheorie.

Toen ik Jennings schriftelijk verzocht naar bewijzen en studies over zijn model en beweringen, antwoordde hij laconiek: “Ik heb geen weet van peer-reviewed studies naar het 70:20:10 model. Als je er vindt, laat het mij dan aub weten”…

Je moet maar durven.

Redenen genoeg dus om te denken – neen zeker te zijn – dat er heel veel leegheid in, achter, onder, op of na het model zit.

De 70:20:10 fad deugt langs geen kanten, maar verspreidt zich als een slechte meme in Nederland en België. Het levert organisaties een mooi maar vals excuus om te besparen op opleidingen.

Het gevaar van dit model schuilt dus in het totaal verkeerde advies dat het inhoudt. De Belgische Federale overheid riep recent een barometer in het leven die ons moet helpen te kijken op welke gebieden we falen in de competitie met Nederland, Duitsland en Frankrijk, en in welke gebieden we top zijn. Een van de negen probleemgebieden blijkt opleiding te zijn: nergens is de groep werknemers die vorming krijgen op het werk zo klein als in ons land. De FOD economie die de barometer publiceert, geeft aan dat we meer moeten doen inzake permanente vorming. Terwijl de sociale partners in België sinds 1998 een doelstelling voor permanente vorming ten bedrage van 1,9% van de loonmassa afspraken, loopt België achter tegenover de onmiddellijke handelspartners.

Slechts 6,7% van de werknemers tussen 25 en 64 jaar kreeg in België een voortgezette vorming. Het gemiddelde van de EU 28 bedroeg 10,5% en vooral Nederland doet het met 17,4% een stuk beter. Denemarken spant de kroon met een goede 32%.

Geheel in tegenspraak hiermee stimuleert het 70:20:10 model organisaties echter om permanente vormingen terug te schroeven. Mensen zullen het wel leren op de werkvloer of van collega’s. Alsof ingenieurs hun berekeningen op het werk hebben geleerd, vertalers hun vertaalvaardigheden op andere plaatsen dan de unif of de hogeschool, dokters nooit naar de universiteit zijn geweest, fysici zoals Englert of Higgs zouden helemaal niet naar de universiteit hebben hoeven te gaan om later hun baanbrekend onderzoek te doen, enzovoort.

Alle meta-analyses ten spijt die aangeven dat zorgvuldig opgebouwde opleidingen wel degelijk renderen en zelfs een positieve impact op het financieel resultaat van een organisatie hebben, doet 70:20:10 loze beweringen die alleen maar lijken tot doel te hebben hun eigen consultancy-activiteiten te promoten. Zij verdienen immers blijkbaar goed hun kost met het geven van lezingen (klassikale dan nog wel) en het certificeren van consultants overal ter wereld. Over de informele manieren van leren kan het volgende gezegd worden: er is tot op heden gewoon geen methode om te achterhalen hoeveel en hoe goed mensen dingen hebben geleerd op het werk. Het lijdt geen twijfel dat wij altijd leren dankzij ons op leren gerichte brein, zeker als we gemotiveerd zijn. Maar welk percentage we via informele weg leren, hoe effectief dit is en welke effecten dit heeft op de prestaties van organisaties is totaal onbekend tot op heden. Om maar te zwijgen over de verhouding foute versus correcte dingen die we leren op de werkplek. Ik zou niet verbaasd zijn als mensen hoofdzakelijk foute praktijken overnemen van collega’s.

Wij vragen Charles Jennings en zijn organisatie dan ook om onmiddellijk op te houden met het verspreiden van deze onjuiste en alarmistische informatie waardoor organisaties nog meer schade dreigen toe te brengen aan een van de belangrijke elementen van onze concurrentiekracht. Volgens de vakbonden bij ING Bank België bijvoorbeeld, werden niet alleen de opleidingen teruggeschroefd, maar een vermindering van het aantal medewerkers van de afdeling Learning en Development doorgevoerd. In de bewuste ondernemingsraad werd duidelijk het 70:20:10 model als reden opgegeven. De schade is dus niet langer potentieel maar is reëel, zowel voor bedrijven en organisaties als voor bonafide aanbieders van opleidingen.

De uitreiking van De Lege Doos 2015 aan het 70:20:10 model dient dan ook te worden gezien als een serieuze waarschuwing aan het adres bedrijven en organisaties. Maar ook aan de luie en onethische hrm-ers dient met luide stem te worden gezegd dat dit model inroepen bijzonder immoreel is om hun besparingsdoel te bereiken. En als het niet gaat om besparingen, maar om mensen meer en beter te laten leren, dan is het al helemaal ongepast om de aanbevelingen van dit model te volgen en de bewezen methodes aan de kant te schuiven.

We hopen dat de verkiezing van dit model tot de Lege Doos van 2015 deze boodschap eindelijk ernstig helpt te nemen.

Patrick Vermeren

Reageer

Deel deze pagina

Zoek op de website

Nieuwsbrief

Schrijf u hier in op onze nieuwsbrief. Nooit commercieel, maar altijd informatief!

Evidence Based Partners (klik door)

ad ad ad ad ad ad ad ad ad ad ad