Home » Blog » Pseudowetenschap herkennen

12-12-2010

Om alert te blijven voor pseudowetenschap beveelt psycholoog Michael Shermer (1997, 2002) tal van tips aan. Wij citeren een selectie van 10 tips:

  1. Andecdotes en getuigenisssen (testimonials) zijn geen wetenschap. Toevallige veranderingen bieden vaak een goede verklaring voor dingen die wijzigen.
  2. Een uitzondering betekent niet dat de algemene tendens ontkracht wordt
  3. Wetenschappelijk taalgebruik betekent nog niet dat het om echte wetenschap gaat: enkel bewijzen, experimenteel testen en convergerend bewijs tellen.
  4. Straffe beweringen betekenen nog niet dat ze juist zijn. Hoe meer extraordinair de claim, hoe groter en hoe meer getest de bewijzen moeten zijn.
  5. Grappig zijn en taalvaardig betekent nog niet dat de persoon gelijk heeft. Mensen vallen voor cynici en grappenmakers. Maar dat zegt niets over de juistheid van hun inhoudelijke beweringen. Vaak gebruiken deze mensen ad hominem  aanvallen om u te discrediteren (de man spelen) en zo gelijk te halen.
  6. Degene die iets (buitengewoons) claimt moet met de bewijzen komen ten aanzien van experten en de gemeenschap. Zeker wanneer de beweringen ingaan tegen de huidige kennis.
  7. Het is niet omdat je iets niet kan verklaren dat het onverklaarbaar is. Mensen begrijpen niet hoe het komt dat als je met blote voeten over kolen loopt, je voetzolen niet verbranden. Er is een perfecte wetenschappelijke verklaring voet: de hittegeleiding van verbrandende kolen naar andere objecten (je voetzolen in casu) is erg, erg klein. Je kan het vergelijken met de warme lucht uit een oven: je kan perfect een broodje uit een oven van 450° halen zonder te verbranden, op voorwaarde dat je geen ijzer aanraakt, maar enkel lucht. Je moet het boordje echter snel neerleggen… Je hand kan je vrij lang in de oven houden… Wat de kolen betreft: je zou echter niet over een hete ijzeren plaat kunnen lopen, omdat de hitteoverdracht erg snel gaat.
  8. Negatieve bewijzen (falsificatie) mogen niet worden gerationaliseerd en weggeargumenteerd.
  9. Correlaties leggen geen oorzakelijke verbanden vast.
  10. Metaforen, valse analogieën en andere manieren om u emotioneel te beInvloeden worden vaak gebruikt; ze zijn enkel retorische tools indien ze niet met bewijzen worden gestaafd.

“Wetenschappelijk en kritisch denken komt niet vanzelf of natuurlijk. Je hebt er training, ervaring en inspanning voor nodig.”

Gebaseerd op: Why People Believe Weird Things, Michael Shermer.

Reageer

Deel deze pagina

Zoek op de website

Nieuwsbrief

Schrijf u hier in op onze nieuwsbrief. Nooit commercieel, maar altijd informatief!

Evidence Based Partners (klik door)

ad ad ad ad ad ad ad ad ad ad ad