Home » Blog » Aandacht voor wetenschappelijk onderzoek naar coachinginterventies (rondetafel 6/12/2013)

04-12-2012

Graag brengen we u volgend bericht onder de aandacht:

 

SBO-aanvraag jan 2013

Strength-based interventies: naar een fundamentele contributie voor de gedragstherapeutische preventie, therapie en coaching praktijk in Vlaanderen

 

Projectcoordinator: KULeuven Faculteit Psychologie

Centrum voor Leerpsychologie en experimentele psychopathologie: Prof. Filip Raes en Deb   Vansteenwegen

Onderzoeksgroep Gezondheidspsychologie: Prof. Ilse Van Diest

Onderzoekspartners

UGent Faculteit Psychologie: Prof.  Stefaan Van Damme

Universiteit Maastricht: Prof.  Madelon Peeters en Dr. Nicole Geschwind

LUCAS  KULeuven :Prof. Chantal Van Audenhove

ISW Limits: Dr. Deb Vansteenwegen

 

Korte samenvatting project

Positieve psychologie doet langzaam zijn intrede in het praktijkveld in Vlaanderen en steeds meer mensen in de gedragstherapeutische praktijk voelen zich aangetrokken tot deze positieve benadering (zie oa de solution-focused benadering, positive psychology interventions, ..). In het praktijkveld zien we een nieuwe stroming ontstaan die zich niet langer enkel richt op mensen met een psychopathologie, maar ook op mensen die “normaal” functioneren maar zichzelf willen versterken in het brede domein van de psychosociale vaardigheden. Therapeuten worden begeleiders of coaches die mensen ondersteunen bij het bereiken van de doelen die de cliënt /coachee vooropstelt.

Hoewel we hier het strikte klinische domein verlaten, blijft het doel van deze interventies een of andere vorm van gedragsverandering en kunnen klassieke gedragstherapeutische principes zoals uitdoving en bekrachtiging ingezet worden om die gedragsverandering te bereiken. Toch zal in deze praktijk minder dan in de klinische praktijk uitgegaan worden van het probleemgedrag op zich dat bijgestuurd moet worden, maar veel meer vanuit doelen die bereikt moeten worden. Deze doelgerichte aanpak, zoals ook beschreven in de solution-focused benadering (cfr. Banninck), brengt een aantal nieuwe methoden met zich mee waarmee in het werkveld duchtig wordt ge-experimenteerd met soms heel positieve eerste resultaten (ref.).

Het voorliggende project zal zich richten op wat we strenght-based interventies noemen. Deze interventies vertrekken van wat goed werkt en proberen wat goed werkt verder te versterken. We kunnen in deze interventies 3 basis-ingrediënten onderscheiden.

De eerste groep gaat over het identificeren van wat goed gaat. Een typische oefening uit de positieve psychologie is dan bijvoorbeeld “3 good things” waarin mensen aangemoedigd worden om op regelmatige tijdstippen expliciet stil te staan bij wat wel goed loopt. Een ander voorbeeld is onderzoek dat aantoont dat het voordelen kan hebben om het kader waarin je een  gedragsverandering tot stand wil brengen positief te formuleren dan wel vanuit het wegwerken van tekorten of problemen.

De tweede groep gaat over de analyse van wat goed gaat: de gedragsanalyse. In de meeste gedragstherapeutische interventies gebaseerd op klassieke conditionering (bijv. extinctie en contraconditionering) staat de analyse van het problematische gedrag centraal. Vanuit een strength-based benadering zou een analyse zich echter in de eerste plaats richten op de situaties en gedragingen waarin alles naar wens verloopt. De manier waarop een analyse verloopt is voor beide benaderingen gelijk (Er wordt gezocht naar antecedenten en consequenten van het gedrag), maar de inhoud is verschillend. We onderzoeken wat hiervan de mogelijke gevolgen zijn bijv. er worden geen nieuwe methoden geïnduceerd, de cliënt of coachee wordt zelf de expert  van zijn eigen functioneren…

Het derde type van interventies ten slotte richt zich op het generaliseren of versterken van wat goed loopt. In veel onderzoek over generalisatie in het klinische domein (zie onze programma financiering) wordt generalisatie gezien als iets problematisch bijv. een sociale fobie die zodanig uitbreidt dat de patiënt niet meer zijn huis uit durft. Interventies zijn er dan op gericht om deze generalisatie terug te dringen of te voorkomen.  Fundamenteel onderzoek richt zich dan op de voorwaarden en de condities waaronder generalisatie niet optreedt. Wanneer men echter inzet op wat wel goed loopt wil men juist generalisatie bewerkstelligen. Onderzoek dient zich dan te richten op het bevorderen van generalisatie. Een typische strength-based interventie die hier thuis hoort is, is werken rond de kwaliteiten van je patiënt en de patiënt laten ervaren wat het is om deze kwaliteiten ook in nieuwe contexten in te zetten.

Tot op heden zijn deze interventies weinig onderbouwd vanuit gedragstherapeutische modellen en experimenteel onderzoek. Onderzoek naar de onderliggende werkzame mechanismen is nochtans essentiëel om grootschalige implementatie van deze nieuwe praktijken te verantwoorden alsook om voldoende zicht te hebben op de risico’s en de voorwaarden van de toepassing van deze methoden. Voor wie werken ze en onder welke voorwaarden? Wanneer pas ik ze best toe en wanneer laat ik het beter? Zijn deze methoden bijvoorbeeld ook toepasbaar in de klinische praktijk wanneer ik te maken heb met depressieve, angst,  paniek of pijn-patiënten? Of enkel bij goed functionerende mensen?  

Het voorliggende project wil een antwoord bieden op bovenstaande vragen. Daarbij is kennis van de werkzame componenten of onderliggende mechanismen van deze interventies cruciaal. In labo-onderzoek  zullen deze interventies systematisch onderzocht worden en de mechanismen ontrafeld.  Deze inzichten zullen ons vervolgens helpen om aan te geven onder welke voorwaarden deze interventies ingezet kunnen worden en wat hun meerwaarde is. Via repeated single-case studies en enkele randomized control trials voor innovatieve strength-based toepassingen zullen we de effectiviteit nagaan van deze interventies, maar ook de praktijkvoorwaarden onderzoeken die nodig zijn om deze methoden op een kwaliteitsvolle manier in te zetten in de bestaande praktijk. Zowel de gedragstherapeuten die depressie & pijn patiënten behandelen alsook de coaches die mensen helpen om hun persoonlijke doelstellingen te bereiken krijgen op die manier een antwoord op de vele vragen die ze hebben om hun positieve benadering in praktijk te zetten. De strenght-based interventies kunnen ook een belangrijk onderdeel uitmaken van een meer preventieve aanpak in de gezondheidszorg waarbij aan grote groepen mensen via groepssessies of via online programma’s aan geestelijke gezondheidsbevordering en gedragsverandering wordt gedaan. In het bijzonder zullen we hier inzoomen op een recent innovatief initiatief dat in Vlaanderen vanuit deze visie werd opgezet namelijk de online gelukscoach (www.plukjegeluk.be). Meer dan 12.000 mensen maken gebruik van deze website om hun mentale gezondheid te versterken. De effectiviteit en de werkzame componenten van dit online programma zullen onderzocht worden.  Een tweede doelgroep die specifieke aandacht krijgt is de groep 65+ers. Deze groep wordt steeds groter in onze samenleving en de typisch erg toekomst gerichte interventies uit de positieve psychologie zijn niet zonder meer toepasbaar voor deze doelgroep. De nodige aanpassingen voor deze doelgroep zullen systematisch in kaart gebracht worden.  Een derde doelgroep zouden mensen kunnen zijn met een verhoogd risico op zogenaamde ‘welvaartsziektes’ (diabetes II, cardiovasculaire ziektes, kanker, depressie) en zich vooral aandienen in de primaire gezondheidszorg: mensen  met licht overgewicht, pre-hypertensie,  cholesterol, inactief,  licht depressieve klachten, … Het effect van positieve interventies op fysiek en sociaal activiteitsniveau, eetgedrag, roken & alcoholgebruik vormen primaire outcome-maten in deze groepen.

 

Ongetwijfeld zit u zelf ook met een aantal pertinente vragen wat betreft de toepassing en de werking van strength-based interventies in uw praktijk. Of misschien heeft u interesse om met anderen die deze technieken toepassen of inzetten van gedachten te wisselen? Graag nodigen wij u daarom uit op onze RONDETAFEL op donderdag 6 december van 17u tot 19u in het psychologisch instituut te Leuven (Tiensestraat 102) om mee met ons na te denken over een versterking van het werkveld en om het onderzoek te sturen naar de onderzoeksvragen die in uw praktijk leven.

 

2 Reacties op “Aandacht voor wetenschappelijk onderzoek naar coachinginterventies (rondetafel 6/12/2013)”

  1. […] individuen en dus een handig instrument voor HR-professionals, llife coaches en therapeuten.  (evidence based hrm) Met zijn allen kunnen we eraan bijdragen dat volwassenen en kinderen positiever en dus gelukkiger […]

  2. Wat ik een beetje mis in het onderzoek is de interventie rond het ‘toekomstbeeld’. Bijv. samen kijken naar hoe het toekomstbeeld er voor de cliënt er uitziet wanneer het probleem er niet ‘meer’ mocht zijn. Hoe ziet dit er uit, wat doet hij/zij dan anders en wat is dan uiteindelijk de eerste stap. Tenzij dit binnen het 3de type van interventie hoort.

Reageer

Deel deze pagina

Zoek op de website

Nieuwsbrief

Schrijf u hier in op onze nieuwsbrief. Nooit commercieel, maar altijd informatief!

Evidence Based Partners (klik door)

ad ad ad ad ad ad ad ad ad ad ad